گرچه ناشنوایان به سبب تحصیل و آموزش در بسیاری موارد بدنیای شنوایان نزدیک می گردند ولی با اینهمه باید پذیرای این واقعیت باشیم که نقص شنوائی سبب بروز اختلالاتی در زمینه فکری و اجتماعی فرد ناشنوا می گردد . اهم این اختلالات و کمبود ها را می توان چنین برشمرد.

گرچه ناشنوایان به سبب تحصیل و آموزش در بسیاری موارد بدنیای شنوایان نزدیک می گردند ولی با اینهمه باید پذیرای این واقعیت باشیم که نقص شنوائی سبب بروز اختلالاتی در زمینه فکری و اجتماعی فرد ناشنوا می گردد . اهم این اختلالات و کمبود ها را می توان چنین برشمرد.

1-  اختلال درگفتار – بهر طریق درصدی از ناشنوایان قادر نخواهند بود همانند افراد عادی بیان مقصود کنند و باوجود این ضعف درگفتارناشنوایان در بسیاری موارد به افراد شنوا نزدیک می گردند و حتی در برخی موضوعات از جمله فراگیری بسیاری از حرف ممکن است از افراد عادی و شنوا پیشی گیرند ولی در تکلم و صحیح نویسی اکثرا ً فاصله ای بین آنان و افراد شنوا وجود خواهد داشت و هرگز گفتار آنان وزن و آهنگ لازم یک تکلم معمولی و عادی را پیدا نخواهد کرد .

2- اختلال در تفکر – از آنجا که بیان مقصود در تفکر تأثیر می گذارد و بقولی «آنکه زبانش بسته است قدرت تفکرش نیز محدود است .» عدم توانائی در تکلم در مواردی بسیار محدودیت در تفکر را سبب می شود و این امر به انزوای فرد ناشنوا منجر می گردد . او بدین سبب که فکر می کند نمی تواند گفتار دیگران را در یک جمع دنبال کند و مطالب و خواسته های خویش را بیان نماید بعبارت دیگر قادر بهمراهی و همکاری با دیگران نیست اکثرا ً درون گرا می شود و در خویش فرو می رود.

3- اشکال در فراگیری مسائل ذهنی – بهمان اندازه که فراگیری بسیاری از حرف و موضوعات عملی برای ناشنوایان آسان و سهل است که این به دلیل تمرکز بیشتر آنان و توجه عمیق تر آنها هنگام فراگیری عملی است . بهمان اندازه یاد گرفتن موضوعات ذهنی و مطالب نظری و بطور کلی موضوعاتی که قابل لمس و عملی نیستند برای ناشنوایان مشکل است که علت اصلی را در ضعف تکلم ، تفکر و تجسم باید دانست . طبق گزارشهای کنگره جهانی ناشنوایان حدود 1200 نوع حرفه است که ناشنوایان می توانند آنها را بخوبی فرا گیرند و در بسیاری از آن حرف تا سطح عالی و بیش از شنوایان پیشرفت داشته باشند . با توجه به این اصل باید ناشنوایان را درجهت آموزش حرفه ای گرایش داد و در مراکز آموزشی آنان با ایجاد و فراهم آوردن امکانات فراگیری حرفه هائی متناسب با توانائیهای آنان ، این گروه را بسوی حرفه آموزی هدایت کرد . در همین زمینه باید رشته های مناسب و مشخصی را جهت ادامه تحصیل برای آنان پیش بینی نمود تا گروهی که استعداد کافی دارند بتوانند در دانشگاهها تحصیلات خود را دنبال کنند.

مشکلات اجتماعی ناشنوایان

در رابطه با افراد شنوا و مؤانست و معاشرت با آنان ناشنوایان گاه با مشکلاتی روبه رو می گردند . اصولاً این گروه انسانهائی برترند از آن جهت که ضمیری پاکتر و نهانی سالم تر از دیگران دارند و به سبب بی خبری از جریاناتی که در اطراف آنان می گذرد اکثراً دور از زد و بندهای اجتماعی گذران زندگی می کنند و بهمین دلیل ، گفتار دیگران را سریعتر و با سادگی باور می نمایند . این است که می توان گفت مثال رایج که می گویند «فلانی دهن بین است» در مورد ناشنوایان کاملا ً مصداق پیدا می کند . بسرعت به همه اعتماد می نمایند و گفتار و سخن دیگران را می پذیرند ولی پس از مدتی که صداقت در گفتار آنها ندیدند از آنان بر می گردند و بهمین سبب گاه به افراد شنوا به خاطر دوگانه سخن گفتن آنان بد بین می شوند . گرچه ناشنوایان گاه حتی در جمع دوستان و آشنایان شنوای خود احساس تنهائی می کنند وگوشه گیری اختیار می نمایند ولی بهر صورت معاشرت را دوست دارند و اکثرا ً خود آنان باهم انس و الفتی عمیق دارند و دوستان صمیمی خود را از بین ناشنوایان انتخاب می کنند .

اضطراب و رفتارهای نا متناسب اجتماعی

گاه نداشتن اعتماد به نفس کافی و ترس از عدم پذیرش توسط دیگران و احساس حقارت به سبب قادر نبودن در هماهنگ ساختن خود از نظر گفتار و رفتار با سایرین در فرد ناشنوا ایجاد اضطراب می نماید و این اضطراب منجر به گوشه گیری وی می شود . با اطرافیان است که به تدریج به کودک ناشنوا حس اعتماد به نفس بخشند و با قرار دادن وی به آنچه در جمع می گذرد او را با خویش هماهنگ سازند . این عمل باید از کودکی مورد توجه قرار گیرد تا در بزرگی و بلوغ فرد ناشنوا را دچار مشکل نسازد.

در مواردی کودک یا نوجوان ناشنوا به سبب غوغائی که در درون خویش دارد و قادر به بازگو کردن آن نیست به منظور جلب توجه دیگران و یا ناراحت نمودن آنان رفتارهای نابهنجاری از خود بروز می دهد.

اطرافیان بخصوص مربیان باید بمجرد مشاهده رفتارهای نامتناسب درصد و آگاهی از علت برآمده و با رفع آن کودک یا نوجوان ناشنوا را به آرامش هدایت کنند . لازم به تذکر است که تنبیه در اینگونه موارد نتیجه ای عکس دارد و او را که هنوز علت ناراحتیش بر طرف نشده است را بیشتر سرکش و عصبی خواهد ساخت .