آموزش وپرورش استثنایی خراسان رضوی :: :: گروه مشکلات چندمعلولیتی

برنامه درسی هنر در دوره ی ابتدایی

برنامه درسی هنر در دوره ی ابتدایی

1- مقدمه: معرفی و ضرورت

2- برنامه درسی: - رویکردها

- هدف غایی

- اهداف کلی

- محتوا:

ارتباط با طبیعت - موسیقی - نقاشی - کاردستی و حجم سازی - قصه و نمایش - آشنایی با میراث فرهنگی - آشنایی با رشته های هنری

- مواد و رسانه های آموزشی

- روش های یاددهی-یادگیری

- ارزش یابی

- فضای آموزشی

- اشاعه ی برنامه

3- نتیجه

مقدمه

معرفی و ضرورت: برنامه ی درسی هنر دوره ی ابتدایی

برنامه ی درسی یک سند ملی است که برای هر ماده ی درسی موارد زیر را مشخص می کند:

رویکرد، هدف غایی، اهداف کلی، محتوا، مواد و رسانه های آموزشی، روش های یاددهی- یادگیری، روش های ارزش یابی، فضای آموزشی، اشاعه ی برنامه.

از 28 ساعت آموزشی حدود 6% به درس هنر اختصاص دارد.

نظام آموزش و پرورش

در سال 1345 نظام آموزش و پرورش ایران از نظر هدف، برنامه و مواد آموزشی تغییر یافته و مقاطع تحصیلی ابتدایی، راهنمایی و متوسطه ایجاد گردید.

در این نظام درس هایی مانند هنر و علوم تجربی از کلاس اول ابتدایی در برنامه قرار گرفته و برای هر کتاب روش تدریس یا راهنمای معلم تهیه شد. این کتاب ها براساس اصول یادگیری و توجه به نیازهای فردی و اجتماعی دانش آموزان تألیف شد.

پژوهش های انجام شده نشان می دهد که فعالیت های هنری:

1- به رشد متعادل شخصیت (شناختی، عاطفی، اجتماعی و اخلاقی) کمک می کند.

2- رشد و تقویت مهارت های کلامی

3- باعث تخلیه هیجانی می شود.

4- باعث آرامش روانی شده و روحیه را تلطیف می دهد.

5- حافظه را تقویت می کند.

6- مهارت های ریاضی را توسعه می دهد.

7- باعث منظم شدن دانش آموز می شود.

8- بیان احساسات و افکار دانش آموز است.

9- باعث افزایش اعتماد به نفس می شود.

10-خلاقیت را افزایش می دهد.

· پس به یقین توجه به درس هنر می تواند بسیاری از مسائل آموزش و پرورش دوره ی ابتدایی که کودکان مرحله مهمی از زندگی خود را طی می کنند را حل کند.

برنامه درسی

تعریف هنر:

واژه ی هنر ریشه ی سانسکریت دارد و ترکیبی بوده از دو کلمه ی «سو» به معنی نیک و هر آن چه خوب و نیک است و فضایل و کلماتی که بر آن مترتب است و «نر» یا «نره» به معنی زن و مرد. این لفظ به زبان اوستایی وارد شده، «سین» به «ها» قلب شده و به «هونر» تبدیل شد که در اوستا از صفات اهورامزدا بوده، درفارسی میانه به صورت «هنر» به معنای انسان کامل یا فرزانه آ»ده است. در ادبیات دوره ی اسلامی ایران هنر را به معنی کمال و فضیلت به کار برده اند و به طور عام یک معنای اخلاقی و معنوی بر هنرمرتبت بوده که به معنای بالاترین حد و کمال هر چیز و نیز آن درجه از کمال آدمی است که قابلیت، کفایت، هشیاری، فراست، فضل، تقوا و دانش را در بردارد.

بسیاری از حکما و فلاسفه هنر را با زیبایی پیوند می دهند.

صاحب نظران هنر را تجلی حس زیبایی شناسی در انسان و بعضی، زیباسازی محیط زندگی می دانندو معتقدند هر آن چه مربوط به زندگی بشر است می تواند جنبه ای زینتی و هنری نیز داشته باشد. هنر مجموعه ای نیز از احساس و تفکر آدمی است. هنر فطری انسان است و از این روست که انسان همیشه به زیبایی ها تمایل دارد. زیبایی و کمال مطلق خالق یکتاست که انسان را در زیباترین وجه آفریده و جهان زیبا را بر استواری و نظم بنا نهاده است.

بزرگان علم و ادب ایران در اشعار خود هنر را اینچنین می دانند که:

بکوش خواجه و از عشق بی نصیب نباش که بنده را نخرد کس به عیب بی هنری

قلندران حقیقت به نیم جو نخرند قبای اطلس آن کس که از هنر عاریست

فردوسی، هنر را شجاعت، حافظ تقوی و دانش را هنر، مولانا از هنر بعنوان کمال و تقوی و انسانیت یاد می کنند.

رویکردها:

دیدگاهی کلی که جهت گیری فلسفی و اجرایی برنامه ها را نشان می دهد:

1- کودک محوری: دانش آموز آزاد، فعال و جست و جو گر است. از همه ی توانایی ها و استعدادهای خود و امکانات و شرایط محیط بهره می گیرد. می اندیشد، تجربه می کند و کشف می کند. معلم بر کار او نظارت می‏نماید و در موارد ضروری او را راهنمایی می کند. با کمک یک مربی کارآزموده و خلاق می توان با خلق آثار هنری به رشد فکری خود کمک کنند و از طرفی باعث می شود ماهیت درونی خود را نشان داده و اطرافیان (اولیاء و مربی) شناخت بیشتری بدست آورد.

2- تلفیق رشته های هنری: دریافت های حسی انسان مجموعه ای است. او به طور هم زمان همه چیز را می بیند، صداهای اطراف را می شنود و ... و هماهنگی و زیبایی آن را درک می کند. علاوه بر آن به سختی می توان مرز روشنی بین رشته های هنری قائل شد. بنابراین بهتر است فعالیت های هنری به صورت هم زمان انجام شوند.

3- رویکرد پرورش خلاقیت: درس هنر بیش ترین زمینه را برای پرورش خلاقیت کودکان دارد و خصلت هایی از قبیل انعطاف پذیری، تمایل به بسط و گسترش تجربه ها، سازگاری، خیال پردازی و پشتکار را در دانش آموزان پرورش می دهد و فضایی ایجاد می کند که آن ها پویا باشند و آزادانه به خلق آثار هنری بپردازند.

4- رویکرد مشارکتی: آموزگار با توجه به استعداد، علاقه و نیاز دانش آموزان، آن ها را در برنامه ریزی ساعت درس هنر مشارکت می دهد. به این ترتیب چون دانش آموزان برنامه را از آن خود می دانند، در اجرای آن مسئولانه کوشش می کنند. هم چنین دانش آموزان در فعالیت های گروهی مثل نقاشی، سرود، نمایش و بحث ها و تبادل نظرها مشارکت خواهند داشت.

و شهید مطهری به جنبه های ذوقی و لذت بخش هنر توجه کرده است و معتقد است انسان از راه هنر، احساسات و عواطف و ادراکات و آرزوهای خود را به نمایش می گذارد.

اهداف:

هدف غایی: هدف غایی این درس «تربیت هنری» است. تربیت هنری ایجاد فرآیندی است که به رشد شناختی، عاطفی، اجتماعی و اخلاقی فرد بینجامد. هم چنین به او کمک می کند تا استعدادهایش را شکوفا نماید.زیبایی ها را بشناسد و در زندگی خود به کار گیرد.

اهداف تربیت هنری در سه حیطه ی دانش، مهارت و نگرش به شرح زیر است:

1- اهداف حیطه دانش:

1) آشنایی با طبیعت به عنوان منبع الهام آفرینش های هنری

2) آشنایی با رشته های هنری(موسیقی، نقاشی، کاردستی و حجم سازی، قصه و نمایش)

3) آشنایی مقدماتی با ابزار و مواد هر یک از رشته های هنری

4) آشنایی با میراث فرهنگی و هنری

2- اهداف حیطه ی مهارت:

1) توانایی کاربرد حواس پنج گانه

2) توانایی در گفتار

3) توانایی در انجام صحیح حرکات

4) توانایی استفاده از ابزار، مواد و فنون ساده

5) توانایی بیان افکار و احساسات در فعالیت های هنری